Vitamine D

Wetenschappelijke studies over vitamine D:
De overzichtsartikelen van gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde dubbelblinde humane studies (RCT’s) geven antwoord op de volgende vraag:
“Is het slikken van voedingssupplementen zinvol?”. Ja bij een positieve conclusie en nee bij een negatieve conclusie.

De overzichtsartikelen van cohort studies of van patiënt-controle studies geven antwoord op de volgende vraag:
”Moet ik mijn voedingspatroon veranderen?”.

  1. Vitamine D-gehalte ≥75 nmol/L verlaagt allergische rhinitis onder mannen
  2. Mensen met atopisch eczeem hebben baat bij vitamine D-supplementen
  3. Vitamine D-supplementen verbetert atopische dermatitis
  4. Een laag vitamine D-gehalte tijdens de zwangerschap verhoogt eczeem in de kindertijd
  5. Vitamine D-tekort verhoogt COPD
  6. Vitamine D-bloedwaarde lager dan <50 nmol/L verhoogt mogelijk late leeftijdsgebonden maculaire degeneratie
  7. Het slikken van antioxidanten verhoogt blaaskanker
  8. Een lage serum vitamine D-bloedwaarde verhoogt reuma
  9. Onverzadigde vetzuren, antioxidanten en vitamine B verlagen dementie
  10. Een lage vitamine D status in het lichaam verslecht het geheugen
  11. Een vitamine D-tekort verhoogt mogelijk dementie
  12. Vitamine D-bloedwaarde tussen 53 en 90 nmol/L verlaagt longkanker
  13. Vitamine D-supplement verlaagt chronisch hartfalen
  14. Vitamine D-tekort verhoogt zwangerschapsdiabetes
  15. Vitamine D-tekort verhoogt spontane miskraam tijdens de eerste trimester van de zwangerschap
  16. Vitamine D-tekort tijdens zwangerschap verhoogt vroeggeboorte
  17. Vitamine D-tekort verhoogt vroeggeboorte
  18. Een vitamine D-bloedwaarde lager dan 50 nmol/L tijdens de zwangerschap verhoogt pre-eclampsie, zwangerschapdiabetes, een vroeggeboorte en een SGA-baby
  19. Veel foliumzuur, vitamine D, B6 en B2 via voeding verlaagt dikke darmkanker
  20. Vitamine D-gehalte boven 75 nmol/L verbetert de overlevingskansen van zowel patiënten met dikke darmkanker als borstkanker
  21. Een hoge vitamine D bloedwaarde verlaagt bloeddruk
  22. Vitamine C en D verlagen de bloeddruk van suikerpatiënten type 2
  23. Vitamine D-supplementen verlaagt bloeddruk van mensen met suikerziekte type 2
  24. Vitamine D-supplementen verlaagt niet suikerziekte type 2
  25. Vitamine D supplementen verlagen het LDL-cholesterolgehalte van suikerpatiënten type 2
  26. Suikerpatiënten type 2 hebben een laag vitamine D-bloedgehalte
  27. Een hoog vitamine D bloedniveau verlaagt suikerziekte type 2
  28. Vitamine D-supplementen verlagen niet borstkanker onder postmenopauzale vrouwen
  29. 20 microgram vitamine D per dag verlaagt fracturen bij ouderen
  30. Meer onderzoek nodig naar MS en vitamine D

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

  • Vitamine D is een vetoplosbare “vitamine”
  • De 2 varianten van vitamine D in voeding zijn D2 en D3.
  • Vitamine D3 wordt ook wel cholecalciferol genoemd.
  • Vitamine D2 wordt ook wel ergocalciferol genoemd.
  • D3 verhoogt het vitamine D-gehalte in het lichaam sneller dan D2. Daarom verdient vitamine D3 de voorkeur in voedingssupplementen.
  • Vitamine D verhoogt de opname van calcium en fosfor in het lichaam.
  • Vitamine D is nodig voor sterke botten.
  • Een vitamine D-tekort kan tot rachitis (Engelse ziekte) en botontkalking leiden.
  • Het lichaam produceert onder invloed van UV-B stralen (290-315 nm) van zonlicht vitamine D.
  • Bij de productie van vitamine D3 in de huid is er sprake van een terugkoppelingsmechanisme. Dat wil zeggen de vorming van vitamine D in de huid wordt stopgezet wanneer er voldoende vitamine D is aangemaakt. Hierdoor kan een hoge dosis ultraviolette straling nooit tot een vitamine D-vergiftiging leiden.
  • Vitamine D-rijke producten zijn vette vissen (makreel, haring, sardines, paling, bokking, ansjovis en zalm), margarine en halvarine.
  • De veilige bovengrens van de EFSA voor volwassenen is 100 microgram per dag.
  • Synthetische vitamine D wordt beter opgenomen dan natuurlijke vitamine D. Natuurlijke vitamine D zit in levensmiddelen.
  • Oude huid en donkere huid produceren minder vitamine D3.
  • Het vitamine D-voorraad in het lichaam is voldoende voor twee tot vier maanden.
  • De beste manier om een vitamine D-tekort vast te stellen, is het meten van de bloedwaarden.
  • De gewenste bloedwaarden zijn 75–80 nmol/L (30–32 ng/mL). Deze bloedwaarden worden bereikt met 800-1200 IE oftewel 20-30 microgram (mcg oftewel μg) vitamine D-supplementen per dag.
  • Elke 100 IE vitamine D3 kan na 2 tot 3 maanden slikken de bloedwaarde van 25(OH)D met 1 ng/mL verhogen.
  • Het is beter om vitamine D uit voedingssupplementen te halen dan uit verrijkte levensmiddelen. De doseringen in verrijkte levensmiddelen (=levensmiddelen met toegevoegde vitamine D) is vaak te laag om het verschil te kunnen maken.
  • De Gezondheidsraad adviseert om dagelijks tussen 11.00 en 15.00 uur (als de zon hoog staat) tenminste 15-30 minuten buiten te zijn met onbedekt hoofd en handen.
  • 1 ng/mL 25(OH)D = 2.5 nmol/L 25(OH)D.
  • 1 IE vitamine D3 = 0.025 microgram vitamine D3 = 0.005 microgram 25(OH)D. 1 milligram = 1000 microgram oftewel mcg oftewel μg.

Levensmiddelen

Hoeveelheid microgram (mcg) vitamine D per product

Gerookte paling (100 gram)

22.8

Haring in zuur (100 gram)

16

Gerookt makreelfilet (150 gram)

12

Zalm in blik (100 gram)

9.2

Gerookte bokking (100 gram)

8.0

Tonijn (100 gram)

7.2

Gerookte heilbot (100 gram)

5

Makreel in blik (100 gram)

3

Sardines in blik (100 gram)

3

Ansjovis in blik-olie (100 gram)

3

Bloedworst (100 gram)

1.5

Visstick (100 gram)

1.4

Runderniertjes (100 gram)

1.0

1 ei (50 gram)

0.8

Oesters (100 gram)

1.0

Knakworst (100 gram)

0.7

Leverworst (100 gram)

0.5

Margarine/halvarine (5 gram)

0.4

De beste manier om vitamine D binnen te krijgen is niet via voeding maar via zonlicht en/of voedingssupplementen.
Voeding levert slechts 10% van de dagelijks benodigde vitamine D. Voeding dekt niet de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH).
De Gezondheidsraad adviseert om dagelijks tussen 11.00 en 15.00 uur (als de zon hoog staat) tenminste 15-30 minuten buiten te zijn met onbedekt hoofd en handen.
75-80 nanomol/l oftewel 30-32 nanogram/ml is nodig voor een maximale calciumopname. Bij afwezig van zonlicht wordt deze bloedconcentratie bereikt door suppletie van 800-1200 IE vitamine D oftewel 20-30 microgram vitamine D per dag.
1 IE vitamine D3 = 0.025 microgram vitamine D3 = 0.005 microgram 25(OH)D.

Lees hier onder meer over vitamine D.