Carotenoïden

Lycopeenrijke maaltijden (minimaal 3 mg lycopeen):

Wetenschappelijkes studies over carotenoïden:
De overzichtsartikelen (meta-analyses) van gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde dubbelblinde humane studies (RCT’s) geven antwoord op de volgende vraag:
“Is het slikken van voedingssupplementen zinvol?”. Ja bij een positieve conclusie en nee bij een negatieve conclusie.

De overzichtsartikelen (meta-analyses) van cohort studies of van patiënt-controle studies geven antwoord op de volgende vraag:
”Moet ik mijn voedingspatroon veranderen?”.

  1. 10 gram wortelen per dag verlaagt waarschijnlijk prostaatkanker
  2. Antioxidanten via voeding verlaagt alvleesklierkanker
  3. Beta-cryptoxanthine via voeding verlaagt longkanker
  4. Veel beta-caroteen via voeding verlaagt de mortaliteit
  5. Veel vitamine A en beta-caroteen via voeding verlagen longkanker
  6. Lycopeensupplementen verlagen niet prostaatkanker
  7. Veel lycopeen via voeding verlaagt hart- en vaatziekten
  8. Lycopeen verlaagt een beroerte onder mannen
  9. Lycopeen via voeding verlaagt colonkanker
  10. 25 mg lycopeen per dag verlaagt het LDL-cholesterolgehalte met 10%
  11. Minimaal 2 mg lycopeen per dag via voeding verlaagt prostaatkanker
  12. Het eten van tomatenproducten verlaagt mogelijk maagkanker
  13. 200 gram rauwe tomaten per dag verlaagt prostaatkanker
  14. Alfa-caroteen, beta-caroteen en luteïne/zeaxanthine via voeding verlaagt non-Hodgkin-lymfklierkanker
  15. Het eten van alfa-caroteen en lycopeen verlaagt prostaatkanker
  16. Alfa-caroteen verlaagt de kans op het krijgen van borstkanker
  17. Het eten van veel vitamine C en beta-carteen verlaagt dikke darm adenoom
  18. Beta-caroteen via voeding verlaagt heupfracturen onder Aziatische mannen
  19. Beta-caroteensupplementen verhogen de kans op blaaskanker
  20. Vitamine A, beta-caroteen en lycopeen via voeding verlagen waarschijnlijk alvleesklierkanker
  21. Groenten, fruit en beta-caroteen verlagen nierkanker
  22. Dagelijks 2.5 gram plantensterolen en/of -stanolen gedurende minimaal 4 weken verlaagt de bloedwaarden van beta-caroteen en luteïne
  23. Het eten van carotenoïden verlaagt ALS
  24. Carotenoïden via voeding verlagen mogelijk hoofd- en nekkanker
  25. Hoge bloedconcentraties van carotenoïden verlagen borstkanker
  26. Mensen met leeftijdsgebonden maculaire degeneratie hebben baat bij 10 mg luteïne of zeaxanthine per dag
  27. Luteïne en zeaxanthine via voeding verlagen gevorderde AMD
  28. Tomaten verlagen hart- en vaatziekten onder volwassenen
  29. Veel luteïne via voeding verlaagt mogelijk hart- en vaatziekten
  30. Een dieet met veel vitamine A of carotenoïden verlaagt waarschijnlijk blaaskanker
  31. Een hoog carotenoïdenbloedgehalte verlaagt longkanker

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

  • Carotenoïden zijn plantaardige en vetoplosbare stoffen, die groenten en fruit kleur geven. Zo is betacaroteen verantwoordelijk voor de gele kleur in wortels en abrikozen en lycopeen veroorzaakt de rode kleur in tomaten.
  • Er zijn 600 soorten carotenoïden. 10 % van de 600 soorten carotenoïden heeft provitamine A activiteit.  Dat wil zeggen ons lichaam kan uit deze carotenoïden (beta-caroteen, alfa-caroteen en beta-cryptoxanthine) vitamine A maken.
  • Van de 600 soorten carotenoïden komen 30-50 soorten in de voeding en 12-14 soorten in ons lichaam voor.
  • De belangrijkste lichaamseigen carotenoïden zijn beta- en alfa-caroteen, lycopeen, astaxanthine, luteïne, zeaxanthine en beta-cryptoxanthine.
  • Carotenoïden zijn antioxidanten in het lichaam. Ze maken in het lichaam de vrije radicalen onschadelijk. Maar een ziekteproces is méér dan alleen maar antioxidanten-tekort.
    De EFSA heeft tot op heden geen enkele claims van antioxidanten goedgekeurd. Slik pas voedingssupplementen wanneer de claims goedgekeurd zijn door de EFSA.
  • Er is geen dagelijks aanbevolen hoeveelheid carotenoïden vastgesteld.
  • Dagelijks 300 gram groente en 2-5 stuks fruit zijn nodig om genoeg carotenoïden binnen te krijgen.
  • Carotenoïden werken samen met ander antioxidanten. Daarom zitten vaak antioxidanten, zoals vitamine C en E in carotenoïdensupplement.
  • Natuurlijke carotenoïden worden slechter opgenomen dan synthetische carotenoïden.
  • Kies altijd voor  de natuurlijke vorm van beta-caroteen (uit de alg Dunaliella salina) in voedingssupplementen want synthetische beta-caroteen heeft in het lichaam bij een hoge dosering ook negatieve effecten.
  • Het slikken van carotenoïdensupplementen is zonde van het geld want de EFSA heeft tot op heden geen enkele claims goedgekeurd.
  • Volgens de EFSA levert 15 mg beta-caroteen als voedingsadditief en/of als voedingssupplement per dag geen ongewenste effecten op, zelfs niet voor zware rokers.

Levensmiddelen

Hoeveelheid microgram lycopeen per product

Hoeveelheid microgram beta-caroteen per product

Hoeveelheid microgram luteïne per product

Hoeveelheid microgram zeaxanthine per product

Gekookte wortelen (100 gram)

0

8742

280

6

Rauwe wortelen (100 gram)

-

6984

211

0

Gekookte boerenkool (100 gram)

168

5066

8982

233

Gekookte spinazie (100 gram)

150

3871

6628

18

10 stuks gedroogde abrikozen (100 gram)

-

2390

44

23

Gekookte andijvie (100 gram)

26

2240

2926

6

Tomatenpuree (100 gram)

36261

1379

418

 

Gekookte broccoli (100 gram)

-

691

924

0

Rauwe sla (100 gram)

3

660

1329

6

Gedroogde tuttifrutti (100 gram)

9

640

59

9

Gekookte spitskool (100 gram)

0

626

126

15

Rauwe tomaten (100 gram)

3509

531

61

5

Gekookte tomaten (100 gram)

3930

501

72

0

1 kaki (150 gram)

237

379.5

519

732

Gekookte paprika (100 gram)

34

380

343

79

Rauwe paprika (100 gram)

0

378

282

146

1 guave (90 gram)

-

342

-

0

Gekookte sperziebonen (100 gram)

6

297

57

25

Gekookte doperwten (100 gram)

-

245

1933

0

1 verse abrikoos met schil (20 gram)

-

240

6

1.8

1 stuk nectarine (90 gram)

-

235

980

72

Watermeloen (100 gram)

4089

188

30

0

Papaja (100 gram)

2035

161

3

9

Bramen (100 gram)

-

130

650

0

1 halve grapefruit (75 gram)

207

120

15

6.8

1 halve avocado (90 gram)

-

32

207

0

10 stuks gedroogde pruimen (100 gram)

-

31

120

0

De Gezondheidsraad en de EFSA hebben de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid lycopeen, beta-caroteen, luteïne en zeaxanthine nog niet vastgesteld.
1 mg = 1000 microgram.

Lees hier meer over carotenoïden.